Obuwie robocze S1 vs S2 vs S3 – co wymaga norma EN ISO 20345 i co kupić elektrykowi?
Obuwie robocze S1 vs S2 vs S3 – co wymaga norma EN ISO 20345 i co kupić elektrykowi?
Wybór obuwia BHP to nie formalność – to decyzja o bezpieczeństwie, komforcie 8-godzinnej zmiany i kosztach w perspektywie roku (TCO). Norma EN ISO 20345:2022 (dawniej EN 20345) dzieli buty bezpieczne (literka S od Safety) na trzy główne klasy. Różnice są konkretne i mają przełożenie na to, co nosisz na magazynie, w rozdzielni czy na wykopie. Poniżej: sucha tabela, interpretacja dla elektryka i 5 modeli NEO TOOLS z magazynu El-maro.
1. Norma EN ISO 20345 – co muszą mieć WSZYSTKIE buty klasy S?
Fundament (wspólny dla S1, S2, S3):
- (1/17)
- Podnosek ochronny – wytrzymujący uderzenie energii 200 J i ściskanie 15 kN (stalowy, kompozytowy, aluminium, tworzywo).
- Zamknięta okolica pięty – ochrona przed uderzeniami w piętę.
- Właściwości antystatyczne – opór przy leakage current, ochrona przed iskrami.
- Absorpcja energii w obszarze pięty – min. 20 J (redukcja przekaźnych sił do stawów).
To jest S1 bazowe. Dalej dodają się cechy:
(2/17)| Klasa | Wymagania dodatkowe (nad S1) | Typowe środowisko | Czy dla elektryka? |
|---|---|---|---|
| S1 | Brak dodatkowych (bazowe S1). Dostępne rozszerzenie S1P = + wkładka antyprzebiciowa. | Sucho, w środku: hale, magazyny, warsztaty, elektrownie, rozdzielnie, panele PV (montaż wewnątrz). | TAK – najczęstszy wybór. Lekkie, oddychające, ESD, antypoślizgowe. |
| S2 | Wodoodporność cholewki (WRU) – min. 60 min wchłaniania wody, min. 1 g przejścia. Wszystkie cechy S1. | Wilgotne wnętrza, zewnątrz przy deszczu (ale nie stanie w wodzie): transport, logistyka zewn., rolnictwo lekkie. | Rzadko. Elektryk rzadko stoi w wodzie 60 min. Dodatkowa waga, mniejsze oddychanie. |
| S3 | Wszystkie cechy S2 + wkładka antyprzebiciowa (P) (stalowa lub kompozytowa, 1100 N) + głęboki bieżnik (profil podeszwy). | Budowa, wykopki, górnictwo, ciężka przemysłowość, stanie w wodzie/błocie, ryzyko gwoździ w podłodze. | Tylko jeśli pracujesz na surowych budowach / wykopach. W roddzielni/na przydziale – overkill. |
2. Symbole dodatkowe – co znaczą litery przy klasie?
Na etykiecie buta widzisz np. S1 SR ESD FO. Oto kluczowe dla elektryka:
(3/17)| Symbol | Znaczenie | Test / Wymóg | Dlaczego elektrykowi? |
|---|---|---|---|
| P | Wkładka antyprzebiciowa | Siła 1100 N (stal) / 1100 N (kompozyt) | Na budowie tak, w rozdzielni nie |
| SR | Antypoślizgowość – nowa metoda (2022) | Keramika + gliceryna (SR) + stal + gliceryna (dla SRC w starej normie) | Kluczowe – gładkie podłogi, epoksydy, płytki, metalowe posadzki |
| ESD | Ochrona przed wyładowaniami elektrostatycznymi | Opór 10⁵–10⁹ Ω (norma EN 61340-5-1) | Krytyczne – elektronika, PV, panele sterownicze, serwerownie |
| FO | Podeszwa odporna na oleje i benzynę | Objętość pęknięcia ≤ 12 % po 22 h w oleju | Transformatory, silniki, hydraulika, warsztaty |
| CI | Izolacja od zimna (spód) | Spadek temp. ≤ 10 °C po 30 min w lodzie | Zimowe prace na zewnątrz, chłodnie |
| HRO | Odporność na gorące podłoże | Kontakt 300 °C / 1 min | Spawanie, gorące elementy, odlewanie |
| WR / WRU | Całkowita wodoodporność buta / cholewki | Brak przeciekania po 1000/8000 kroplach | Rzadko u elektryka |
3. Co elektryk WYMAGA, a co jest „nice to have”?
| Wymóg | Klasa / Symbol | Uzasadnienie | Priorytet |
|---|---|---|---|
| Podnosek 200 J | S1/S2/S3 (wszystkie) | Upadające narzędzia, elementy rozdzielnicze, kable | MUST |
| Wkładka antyelektrostatyczna (ESD) | ESD | Ochrona wrażliwej elektroniki, sterowników, paneli PV | MUST |
| Antypoślizgowość na gładkich podłogach | SR (nowa norma) / SRC (stara) | Posadzki epoksydowe, płytki, metalowe blachy, beton zwilżony | MUST |
| Lekkość i wentylacja | S1 (półbuty/sandały), materiał tekstylny/mesh | 8–10 h na nogach, klimatyzowane pomieszczenia, mniejsze zmęczenie | MUST |
| Oleoodporność podeszwy | FO | Transformatory, oleje silnikowe, smary, benzyna w serwisie | SHOULD |
| Wkładka antyprzebiciowa (P) | S1P / S3 | Tylko jeśli ryzyko gwoździ, ostrych odpadów w podłodze | CONTEXT |
| Wodoodporność | S2 (WRU) / S3 (WR) | Praca na zewnątrz w deszczu, stanie w wodzie | RARE |
Wniosek dla 90 % elektryków: Celuj w S1 + ESD + SR + FO (półbuty lub sandały). To da Ci ochronę, lekkość, wentylację i bezpieczeństwo na typowych posadzkach. S2/S3 to zbędna waga, mniejsze oddychanie i wyższa cena bez realnego zysku w rozdzielni/przy rozdzielnicy/PV.
(4/17)4. 5 modeli NEO TOOLS S1 – co mamy w ofercie El-maro
Wszystkie modele poniżej spełniają EN ISO 20345 (EN 20345), mają podnosek 200 J, zamkniętą piętę, wkładkę antyelektrostatyczną, absorpcję energii w pięcie. Producent: NEO TOOLS.
(5/17) EL-MARO Półbuty obuwie buty robocze ochronne lekkie, stalowy podnosek, r.... Obraz EL-MARO Półbuty robocze S1, stalowy podnosek, rozmiar 44 NEO 82-095| Model / Kod | Typ | Podnosek | Rozmiar | Waga (para) | Klasa / Symbole | Kluczowe cechy | Link |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| NEO 9948 | Półbuty niskie | Stalowy | 40 (26,7 cm) | 1,18 kg | S1 | Oddychający materiał, antypoślizgowa podeszwa z absorpcją wstrząsów, wkładka antyelektrostatyczna | Produkt |
| NEO 82-095 | Półbuty niskie | Stalowy | 44 (29,3 cm) | 1,25 kg | S1 FO | Poliester, szlufki materiałowe, SR (keramika+gliceryna), podeszwa odporna na oleje/benzynę/rozpuszczalniki, wkładka antyelektrostatyczna | Produkt |
| NEO 8800 | Sandały niskie | Kompozytowy | 46 (30,7 cm) | 1,6 kg | S1 SR ESD | Kolor czarno-żółty, ESD (10⁵–10⁹ Ω), SR, oddychające, kompozytowy podnosek (lżejszy, niezmienny, magnetycznie neutralny) | Produkt |
| NEO 82-172-47 (Neo Air) | Półbuty niskie | Stalowy | 47 (31,3 cm) | 1,4 kg | S1 SR | Kolor czarno-pomarańczowy, SR, antypoślizgowa podeszwa z absorpcją wstrząsów, wkładka antyelektrostatyczna | Produkt |
| NEO 82-092 | Półbuty niskie | Stalowy | 41 (27,3 cm) | 1,14 kg (911 g netto) | S1 FO | Poliester, szlufki materiałowe, SR, podeszwa odporna na oleje/benzynę/rozpuszczalniki, wkładka antyelektrostatyczna | Produkt |
5. Stalowy vs kompozytowy podnosek – co wybrać?
(6/17)| Cecha | Stalowy | Kompozytowy |
|---|---|---|
| Waga | Cięższy (~100–150 g więcej na parę) | Lżejszy – do 40 % lżejszy od stali |
| Przewodność termiczna | Wyższa – zimą „chłodzi” stopę, latem nagrzewa | Niska – neutralny termicznie, komfort całoroczny |
| Magnetyzm | Magnetyczny – może interferować z przyrządami, bramkami | Amagnetyczny – bezpieczny przy magnetach, HALLE, PV |
| Wytrzymałość na uderzenie | 200 J (standard) | 200 J (standard) – równoważny |
| Cena | Niższa | Wyższa (technologia kompozytu) |
| Dla elektryka | OK w rozdzielni, na zamkniętym obszarze | Lepszy przy PV, pomiarach magnetycznych, bramkach bezpieczeństwa |
Model NEO 8800 (sandały, kompozyt, ESD, SR) to jedyny w zestawieniu z podnoskiem kompozytowym – warto rozważyć przy instalacjach PV, pomiarach, pracy w pobliżu silnych pól magnetycznych.
6. Mikronarracje – jak to wygląda w praktyce?
Scenariusz A: Elektryk w rozdzielni / electroenergetyka (Piotr, SEP do 1 kV, Leszno)
„Codziennie chodzę po posadzkach epoksydowych, metalowych kratkach, wokół transformatorów. NEO 82-095 (S1 FO, SR) trzyma idealnie – gliceryna na keramice to symulacja mojej posadzki po wycieku oleju z transformatora. Stalowy podnosek daje pewność, jak upuścę klucz dynamometryczny. 1,25 kg para – po 10 h nogi nie boleją. Wkładka antyelektrostatyczna to podstawa przy sterownikach. Kupiłem 44, idealnie pasują z grubsza skarpetką.”
Scenariusz B: Instalator fotowoltaiki na dachu i w pomieszczeniach technicznych (Marek, firma PV, Wielkopolska)
„Na dachu buty S3 z bieżnikiem, ale w pomieszczeniu inwerterowym / na strefie AC – NEO 8800 (sandały, kompozyt, ESD, SR). Kompozytowy podnosek nie zakłóca magnetometrów, ESD chroni inwertery (jeden wyładowanie to kosztowna awaria). Sandały dają wentylację latem na dachu – stopa nie potnie w pełnym słońcu. 1,6 kg to akceptowalne, biorąc pod uwagę ochronę. Kolor czarno-żółty = widoczność na plażowie.”
Scenariusz C: Serwisant maszyn / automatyk w zakładzie produkcyjnym (Tomek, automatyk, śląskie)
(7/17) „Maszyny, smary, oleje hydra uliczne, metalowe posadzki. NEO 82-092 (S1 FO, SR, 911 g netto!) – najlżejsze z testowanych. Podeszwa FO nie pęka po kontakcie z olejami, SR trzyma na posadzce pomalowanej epoksydem. Półbuty niskie dają swobodę kostki przy kluczeniu w ciasnych miejscach. Waga poniżej 1 kg pary – to różnica po całodniowym chodzeniu po halach.”
Scenariusz D: Elektryk budowlany / wykopki (Rafał, ekipa budowlana)
„Na wykopach i w surowym stanie – tylko S3 WR z wkładką P. Ale jak wchodzę do rozdzielnicy budowlanej, do kontenera technicznego – zamieniam na NEO 82-172-47 (Neo Air, S1 SR). Lżejsze, chłodniejsze, SR trzyma na betonie pozakręcanych rur. Stalowy podnosek bo upuszczam profile, kable. Mam oba pary w bagażniku – to nie luksus, to zdrowie stóp.”
7. Jak dobrać rozmiar – 3 zasady eksperta El-maro
- Mierz po południu – stopa jest wtedy o 3–5 % większa (nabrzęk, obciążenie). Rano kupujesz za małe.
- Zostaw 1–1,5 cm luzu przed palcami (ok. szerokość kciuka). W butach BHP palce nie mogą uderzać w podnosek przy chodzeniu w dół schodów.
- Przymierzaj w skarpetkach roboczych – grubsze bawełniane/merino zmieniają rozmiar o 0,5–1 numer.
W tabelce powyżej podajemy długość wkładki (cm) – porównaj ze swoją wkładką z butów, które Ci pasują.
8. Częste błędy elektryków przy zakupie obuwia
- Kupowanie S3 „dla pewności” – ciężkie, gorące, słabo wentylowane, droższe. W rozdzielni to kara dla stóp.
- Ignorowanie ESD – „mam antystatykę, to samo”. Nie to samo. Antystatyka (S1) to opór ~10⁹–10¹¹ Ω. ESD to 10⁵–10⁹ Ω – szybsze rozładowanie, ochrona CMOS, MOSFET, paneli PV. (8/17)
- Brak SR na gładkiej posadzce – buty bez certyfikatu antypoślizgowości na keramice+glicerynie to ryzyko upadku przy wilgoci/oleju.
- Zbyt ciasne buty – uciskają palce do podnoska → otoki, deformacje, problemy z krążeniem.
- Noszenie butów po terminie – podeszwa traci antypoślizgowość, wkładka antyelektrostatyczna degraduje, amortyzacja zanika. Zmieniaj co 6–12 miesięcy przy intensywnym użytkowaniu.
9. Norma EN ISO 20345:2022 – co się zmieniło?
- Nowa metoda testu antypoślizgowości: SR (keramika + gliceryna) zastępuje stare SRA/SRB/SRC. Wymóg wyższy.
- Wymóg absorpcji energii w pięcie: min. 20 J (dawniej opcjonalnie).
- Wkładka antyprzebiciowa (P): test siły 1100 N dla obu typów (stal/kompozyt).
- Nowe symbole: FO (oleoodporność), SC (odporność na ścieranie podeszwy), LG (drabiny – profil podeszwy).
- Wszystkie modele NEO TOOLS w El-maro certyfikowane wg aktualnej wersji normy.
10. Pielęgnacja – by buty S1 przeżyły sezon (i dłużej)
- Po każdej zmianie: wyjmij wkładki, wysusz w temperaturze pokojowej (nie na grzejniku!).
- Cholewka tekstylna/poliester: szczotka miękka, woda z mydłem szarym, nie mascij – zamykają pory, redukują oddychanie.
- Podeszwa: usuwaj kamienie, gwoździe, metalowe wyleczki – niszczą antypoślizgowość.
- Impregnacja (spray do tekstyliów): co 2–3 tygodnie – poprawia odporność na wilgoć bez utraty oddychalności.
- Kontrola podnoska: jeśli widoczne zagięcia, pęknięcia obudowy – wymień buty. Podnosek to jednorazowa ochrona.
11. Produkty NEO TOOLS S1 – dostępne od ręki w El-maro
(9/17)Kategoria: Obuwie i akcesoria – pełna oferta BHP. Magazyn Leszno (Wielkopolska), wysyłka 24 h.
Dla elektryka – zestawienie szybkiego wyboru:
- Potrzebujesz ESD + SR + lekko + wentylacja → NEO 8800 (sandały, kompozyt, ESD, SR) – rozmiar 46.
- Potrzebujesz FO (oleoodporność) + SR + półbuty → NEO 82-095 (S1 FO, SR) rozmiar 44 lub NEO 82-092 (S1 FO, SR, 911 g!) rozmiar 41.
- Potrzebujesz SR + lekki stalowy + rozmiar duży → NEO 82-172-47 Neo Air (S1 SR) rozmiar 47.
- Podstawowe S1, rozmiar 40 → NEO 9948 (S1) rozmiar 40.
12. Powiązane kategorie – kompletne BHP elektryka
- Obuwie i akcesoria – kategoria liściowa: półbuty, sandały, trzewiki, wkładki, sznurowadła.
- Odzież ochronna – kurtki, spodnie, kamizelki, odzież ESD, antystatyczna. (10/17) EL-MARO Półbuty robocze S1, stalowy podnosek, rozmiar 44 NEO 82-095 Obraz
- Ochrona głowy, oczu i słuchu – kaski (w tym elektryczne EN 50365), okulary, słuchawki.
- Ochrona rąk – rękawice dielektryczne, antyprzecinowe, montażowe, ESD.
- Pomiar elektryczny – multimetry, cewniki, wskaźniki napięcia – narzędzia, przy których ESD ma sens.
FAQ – Najczęstsze pytania o obuwiu roboczym dla elektryków
Czy buty S1 z ESD chronią przed porażeniem prądem?
Nie. ESD (Electrostatic Discharge) to ochrona urządzeń przed wyładowaniem elektrostatycznym z Twojego ciała (opór 10⁵–10⁹ Ω). Nie jest to ochrona przed uderzeniem prądem (dla tego są rękawice dielektryczne, kaski EN 50365, wyłączniki RCD). Buty S1 mają właściwości antystatyczne (opór większy), co redukuje ryzyko iskier, ale nie izoluje od napięcia sieciowego.
Czy sandały (model NEO 8800) są dozwolone na miejscu pracy?
Tak, jeśli ocena ryzyka zawodowego nie wymaga ochrony kostki/skomleja (klasa S1 nie ma wymogu ochrony kostki). W rozdzielniach, panelach sterowniczych, serwerowniach, przy PV – sandały S1 SR ESD są akceptowane i często preferowane ze względu na wentylację. Na budowie / wykopach – nie.
Jaka różnica między FO a WR/WRU?
FO = podeszwa odporna na oleje, benzynę, rozpuszczalniki (test zanurzenia w oleju). WRU = cholewka wodoodporna (60 min test wchłaniania). WR = cały but wodoodporny. Elektryk w warsztacie/transformatorowni: FO. Elektryk na zewnątrz w deszczu: WRU/WR (S2/S3).
Czy kompozytowy podnosek jest tak silny jak stalowy?
(11/17)Tak – oba muszą przejść test uderzenia 200 J i ściskania 15 kN wg EN ISO 20345. Kompozyt jest lżejszy, amagnetyczny, neutralny termicznie, ale droższy. Stalowy tańszy, cięższy, magnetyczny, przewodzi ciepło.
Jak często wymieniać buty robocze S1?
Zależnie od intensywności: przy 5 dni/tydzień, 8 h/dzień – co 6–9 miesięcy. Wskazówki do wymiany: wytrącany bieżnik (utrata SR), widoczne uszkodzenia podnoska, utrata amortyzacji (ból stóp/kolan), degradacja wkładki antyelektrostatycznej (tester ESD pokaże opór > 10⁹ Ω).
Czy mogę wkładać własne wkładki ortopedyczne do butów BHP?
Tylko jeśli but ma certyfikat dopuszczający wymienne wkładki (oznaczenie na etykiecie/deklaracji zgodności). Własne wkładki mogą zmienić właściwości antystatyczne/ESD, wysokość pięty, absorpcję energii. Większość modeli NEO TOOLS ma wyjmowane wkładki – sprawdź deklarację zgodności lub zapytaj doradcę El-maro przed zakupem wkładek ortopedycznych.